مقدمه بررسى و تحليل زندگى امامان معصوم عليهم‌السّلام ، رسالتى است كه بى تفاوتى نسبت به آن ، شايستهء هيچ مسلمانى نيست . ضرورت اين امر ، از آن رو است كه يكى از راههاى اطمينان‌بخش دين‌شناسى ، شناختِ سيره و سخنان امامان عليهم‌السلام است . زيرا آنان با الهام گرفتن از كلام وحى ، معارفِ دينى را آن گونه كه هست براى مردم تبيين مىكنند . بنابراين ، شناخت حقايق قرآن و تفسير واقعى آن ، مبتنى بر شناخت امامان معصوم عليهم‌السّلام ، خواهد بود . امامان عليهم‌السّلام به دليل عصمت و معرفت عميقشان ، تجسم عينى مكتب بوده ، احتمال هيچ نوع خطا و انحرافى در رفتار و گفتارشان داده نمىشود . البته از نكات مهم در بررسى تاريخ زندگانى امامان معصوم عليهم‌السّلام ، مواضع به ظاهر متفاوتى است كه از آنان سر زده ، به گونه‌اى كه برخى از سطحىنگران ، نظريه‌هاى ناصوابى دربارهء آنها ابراز كرده‌اند . اينان با تأثيرپذيرى از مبانى فكرى خاص و معيار قرار دادن آنها ، به نقد مواضع امامان معصوم عليهم‌السّلام پرداخته‌اند ؛ به همين جهت تحليل و بررسى تاريخ اسلام در عصر امامت امام حسن ( ع ) و امام حسين ( ع ) كه هر يك در عصر خويش موضعى به ظاهر متفاوت از يكديگر داشتند ، از اهميت ويژه‌اى برخوردار است . مطالعه عميق ابعاد گوناگون زندگانى اين دو شخصيت ممتاز جهان اسلام بخصوص دو